Odprawa celna importowa krok po kroku

Czym jest odprawa celna

Odprawa celna importowa (formalnie: objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu) to zgłoszenie organom celnym, co, skąd i o jakiej wartości wprowadzasz na obszar celny UE - oraz zapłata należności: cła i VAT. Po zwolnieniu towaru przez urząd możesz nim swobodnie dysponować na całym rynku unijnym.

Zanim towar wypłynie: przygotowanie

1. Numer EORI

EORI to unijny numer identyfikacyjny przedsiębiorcy w kontaktach z organami celnymi. W Polsce uzyskasz go rejestrując firmę na portalu PUESC (puesc.gov.pl) - wniosek jest bezpłatny, a nadanie trwa zwykle od kilku godzin do kilku dni roboczych. Bez EORI agencja celna nie złoży za Ciebie zgłoszenia.

2. Klasyfikacja taryfowa - kod CN

Każdy towar ma swój kod w Nomenklaturze scalonej (CN) - to od niego zależy stawka cła, ewentualne środki antydumpingowe oraz wymagane dokumenty. Stawki i wymogi sprawdzisz w systemie ISZTAR4 (polska przeglądarka taryfowa) lub unijnym TARIC.

• Błędny kod CN to najczęstszy powód sporów z urzędem: zaniżysz cło - dopłacisz z odsetkami, zawyżysz - przepłacasz przy każdej dostawie.
• Przy niejednoznacznych towarach można wystąpić o WIT (Wiążącą Informację Taryfową) - decyzję, która wiąże organy celne w całej UE przez 3 lata.

3. Wybór przedstawiciela celnego

Formalnie możesz odprawiać samodzielnie, ale w praktyce niemal wszyscy importerzy działają przez agencję celną (przedstawicielstwo bezpośrednie lub pośrednie). Agencja klasyfikuje towar, przygotowuje i składa zgłoszenie, komunikuje się z urzędem i pilnuje terminów. Certyfikat AEO (upoważniony przedsiębiorca) oznacza status zaufanego podmiotu - mniej kontroli i priorytetową obsługę.

Przebieg odprawy w porcie - krok po kroku

1. Awizacja i przybycie statku. Kontener zostaje wyładowany na terminal (np. Baltic Hub w Gdańsku lub BCT/GCT w Gdyni) i otrzymuje status „do odprawy”.
2. Kompletowanie dokumentów. Agencja celna potrzebuje: faktury handlowej, packing listy, konosamentu, świadectwa pochodzenia (jeśli jest) oraz dokumentów produktowych - komplet omawiamy w Rozdziale 4.
3. Zgłoszenie celne - składane elektronicznie do systemu AIS/IMPORT. Zgłoszenie zawiera m.in. kod CN, wartość celną, kraj pochodzenia, masę i liczbę opakowań.
4. Walidacja i kanał kontroli. System przyjmuje zgłoszenie i kieruje je do zwolnienia albo do kontroli: dokumentowej (dosyłasz skany/wyjaśnienia) lub fizycznej - rewizji towaru, czasem ze skanem RTG kontenera.
5. Naliczenie i zapłata należności. Urząd wylicza dług celny (cło + VAT). Agencje celne zwykle rozliczają należności ze swojego zabezpieczenia, co przyspiesza zwolnienie towaru.
6. Zwolnienie towaru. Otrzymujesz poświadczone zgłoszenie (ZC299/PZC) - dokument potwierdzający dopuszczenie do obrotu i podstawę do odliczenia VAT. Kontener można podjąć z terminalu.

Przy kompletnych dokumentach i braku kontroli cała procedura trwa zwykle od kilku godzin do 1 dnia roboczego. Kontrola fizyczna dodaje 1-5 dni - dlatego tak ważny jest bufor czasowy i porządek w dokumentach.

Kontrole graniczne poza cłem

Niektóre towary przechodzą dodatkowe kontrole, zanim urząd celny zwolni przesyłkę:

• Sanepid (żywność, materiały do kontaktu z żywnością, kosmetyki),
• IJHARS / WIORiN (artykuły rolno-spożywcze, kontrola fitosanitarna - dotyczy też drewnianych opakowań bez oznaczenia ISPM15),
• UOKiK / Inspekcja Handlowa (bezpieczeństwo produktów, oznakowanie CE),
• Weterynaria (produkty pochodzenia zwierzęcego).

Odprawa fiskalna i procedura 42

Procedura 42 pozwala dopuścić towar do obrotu w jednym kraju UE (np. w Niemczech przez Hamburg) z jednoczesnym wewnątrzwspólnotowym przemieszczeniem do Polski - VAT rozliczasz wtedy w polskiej deklaracji zamiast płacić go na granicy. Podobny efekt płynnościowy w polskim porcie daje art. 33a ustawy o VAT. Którą drogę wybrać - zależy od Twojej sytuacji podatkowej; to temat na rozmowę z agentem celnym i księgowością.

Najczęstsze problemy przy odprawie

Checklista rozdziału

Cała odprawa opiera się na dokumentach - w następnym rozdziale sprawdzisz, czy Twój komplet jest naprawdę kompletny.