Jak zacząć import z Chin i Azji

Krok 1. Sprecyzuj, co i po co importujesz

Import „bo w Chinach jest taniej” to za mało. Zanim zaczniesz szukać dostawcy, odpowiedz sobie na trzy pytania:

• Co dokładnie sprowadzasz? Konkretny produkt, wariant, materiał, norma jakości. „Lampki LED” to nie specyfikacja - specyfikacją jest karta produktu z parametrami, certyfikatami i tolerancjami.
• Czy produkt wolno wprowadzić na rynek UE? Elektronika, zabawki, kosmetyki czy środki ochrony indywidualnej wymagają oznakowania CE i dokumentacji zgodności. Za zgodność produktu z wymaganiami UE odpowiada importer, nie chiński producent.
• Jaka jest Twoja marża po doliczeniu wszystkich kosztów? Cena z fabryki to zwykle 40-70% kosztu końcowego. Resztę stanowią fracht, cło, VAT, odprawa i logistyka krajowa - policzysz je w Rozdziale 2.

Krok 2. Znajdź kandydatów na dostawcę

Najczęstsze źródła kontaktów do fabryk i traderów w Azji:

• Platformy B2B - Alibaba, Made-in-China, Global Sources. Największy wybór, ale też największe zagęszczenie pośredników podszywających się pod fabryki.
• Targi branżowe - Canton Fair (Kanton), Yiwu Fair, targi branżowe w Szanghaju i Hongkongu. Widzisz produkt i rozmawiasz z ludźmi, którzy go robią.
• Agenci zakupowi - za prowizję (zwykle 3-8%) szukają fabryk, negocjują i kontrolują jakość na miejscu. Sensowni przy większych lub trudniejszych projektach.
• Polecenia branżowe - najcenniejsze źródło. Dostawca, który od lat obsługuje inną polską firmę, to zupełnie inny poziom ryzyka niż anonimowy profil.

Krok 3. Zweryfikuj dostawcę, zanim wyślesz pieniądze

To najważniejszy fragment tego rozdziału. Większość spektakularnych strat w imporcie nie wynika z frachtu ani cła, tylko z tego, że pieniądze pojechały do niewłaściwych ludzi.

Checklista weryfikacji

• Licencja biznesowa - poproś o business license i sprawdź numer w chińskim rejestrze (np. przez National Enterprise Credit Information Publicity System). Zweryfikuj, czy zakres działalności obejmuje produkcję, a nie tylko handel.
• Fabryka czy trader? Trader nie jest zły - bywa elastyczniejszy przy małych zamówieniach - ale powinieneś wiedzieć, komu płacisz i za co.
• Audyt lub wideo-inspekcja - firmy inspekcyjne (SGS, TÜV, Bureau Veritas, Intertek i mniejsze lokalne) za ok. 100-300 USD odwiedzą fabrykę i przyślą raport ze zdjęciami. Przy pierwszym większym zamówieniu to najlepiej wydane pieniądze.
• Rachunek bankowy = nazwa firmy. Żelazna zasada: przelew idzie wyłącznie na firmowy rachunek zgodny z nazwą na umowie i fakturze. „Przelej na prywatne konto księgowej, będzie szybciej" to klasyczny scenariusz oszustwa.
• Referencje eksportowe - zapytaj o doświadczenie w eksporcie do UE, znajomość wymogów CE i przykładowe dokumenty (packing lista, faktura) z poprzednich wysyłek.

Krok 4. Próbki i MOQ

MOQ (Minimum Order Quantity) to minimalna wielkość zamówienia, od której fabryka w ogóle podejmie produkcję. MOQ jest negocjowalne - zwłaszcza gdy zgadzasz się na standardowe warianty produktu - ale zejście poniżej pewnego progu podnosi cenę jednostkową.

Zasady pracy z próbkami:

• Zamawiaj próbki od 2-3 dostawców równolegle i porównuj.
• Za próbki zwykle się płaci (koszt + kurier), przy zamówieniu część dostawców odlicza tę kwotę od faktury.
• Zachowaj golden sample - zaakceptowaną próbkę wzorcową, do której porównasz towar z produkcji przy inspekcji przedwysyłkowej.

Krok 5. Negocjuj warunki, nie tylko cenę

W zapytaniu ofertowym i umowie ustal:

• Warunki dostawy (Incoterms) - dla początkującego importera zwykle najbezpieczniejsze są FOB (fabryka dostarcza towar na statek w porcie chińskim, dalej przejmuje Twój spedytor) lub FCA. Ofert „taniego CIF” unikaj do czasu przeczytania Rozdziału 5.
• Warunki płatności - standard rynkowy przy T/T to 30% zaliczki i 70% po produkcji, przed wysyłką lub po okazaniu kopii konosamentu. Przy większych kontraktach rozważ akredytywę (L/C).
• Kontrolę jakości - zapisz w umowie prawo do inspekcji przedwysyłkowej (PSI) i konsekwencje niezgodności z golden sample.
• Termin produkcji - realnie 15-45 dni od zaliczki, zależnie od produktu i sezonu. Dodaj do tego 30-45 dni frachtu morskiego i odprawę.

Krok 6. Formalności po polskiej stronie

• Działalność gospodarcza - do importu komercyjnego potrzebujesz firmy (JDG lub spółki) i statusu podatnika VAT.
• Numer EORI - unijny identyfikator do zgłoszeń celnych. Wniosek składasz elektronicznie na PUESC; zwykle nadanie trwa od kilku godzin do kilku dni. Bez EORI nie ma odprawy.
• Spedytor - wybierz go przed potwierdzeniem zamówienia, nie po. Spedytor doradzi warunki dostawy, zweryfikuje ofertę frachtu dostawcy i przejmie towar w porcie chińskim, gdy kupujesz na FOB.

Checklista rozdziału

Wszystkie punkty odhaczone? Czas policzyć, ile ten import naprawdę będzie kosztował - przechodzimy do Rozdziału 2.